Tolentino kinuwestiyon ang kapangyarihan ng Ombudsman na suspindihin si Aplasca

 

Nagbigay ng legal na pananaw si Atty. Mark Tolentino ng MKT Law tungkol sa kontrobersiyang kinasasangkutan ni Senate Sergeant-at-Arms Mao Aplasca, matapos ipataw ng Office of the Ombudsman ang preventive suspension laban sa kanya kaugnay ng kaguluhan sa Senado noong Mayo 13, 2026.

Ayon sa pananaw ni Tolentino, dapat pag-usapan nang mabuti kung may direktang kapangyarihan ba ang Ombudsman na suspindihin ang isang opisyal na gumaganap ng tungkulin sa loob mismo ng Senado. Para sa kanya, ang posisyon ng Senate Sergeant-at-Arms ay bahagi ng internal na operasyon ng lehislatura, kaya hindi ito simpleng usapin ng ordinaryong administrative discipline.

Ipinaliwanag niya na may sariling awtonomiya ang Senado sa pagpapatakbo ng mga internal na proseso nito, kabilang ang seguridad, kaayusan, at disiplina sa loob ng institusyon. Dahil dito, maaaring maging sensitibo ang direktang pakikialam ng ibang tanggapan ng gobyerno, lalo na kung maaapektuhan nito ang prinsipyo ng separation of powers.

Sa ilalim ng Ombudsman Act, may kapangyarihan ang Ombudsman na mag-imbestiga at magpataw ng preventive suspension sa mga opisyal o empleyado na nasa ilalim ng kanyang awtoridad habang dinidinig ang isang kaso. Nakasaad din na ang preventive suspension ay maaaring tumagal nang hindi hihigit sa anim na buwan, depende sa sitwasyon at bigat ng alegasyon. (Supreme Court E-Library)

Gayunman, ang punto ni Tolentino ay hindi basta-basta dapat ipagpalagay na sakop agad ng Ombudsman ang lahat ng opisyal na konektado sa Senado. Para sa kanya, kailangang maging malinaw kung hanggang saan ang kapangyarihan ng Ombudsman at kailan nagsisimula ang proteksiyon ng parliamentary independence ng Senado.

Matatandaang iniulat ng Reuters na ipinataw ni Ombudsman Jesus Crispin Remulla ang anim na buwang preventive suspension kay Aplasca matapos ang insidente sa Senado, kung saan inamin umano ng opisyal na nagpaputok siya ng warning shot sa gitna ng tensyon sa pagitan ng Senate security at mga tauhan ng National Bureau of Investigation. (Reuters)

Samantala, iniulat din ng GMA News na nagkaroon ng isyu sa pagkuha ng Ombudsman ng CCTV footage mula sa Senado kaugnay ng naturang insidente, bagay na nagpapakita na patuloy pa ring may tensyon sa pagitan ng imbestigasyon ng Ombudsman at internal na proseso ng Senado. (GMA Network)

Sa ngayon, nananatiling mainit ang usapin dahil hindi lamang ito tungkol kay Aplasca, kundi tungkol din sa mas malaking tanong: hanggang saan ang kapangyarihan ng Ombudsman kapag ang iniimbestigahan ay opisyal na gumaganap ng tungkulin sa loob ng isang hiwalay at kapantay na sangay ng gobyerno?

Mga Pinagkunan: Reuters, GMA News, Supreme Court E-Library / Republic Act No. 6770.